Γαλλία: η παιδεία ιδιωτικοποιείται!


Του FRANCK POUPEAU *


Τους προηγούμενους μήνες, πολλοί γάλλοι εκπαιδευτικοί κατέβηκαν σε απεργία για να διαμαρτυρηθούν ενάντια σε μια δέσμη κυβερνητικών μέτρων.

Αυτές οι «μεταρρυθμίσεις» εντάσσονται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης, συγκαλυμμένης ιδιωτικοποίησης της εκπαίδευσης, έτσι ώστε να μετατραπεί -όπως και το ταχυδρομείο, οι μεταφορές, ο πολιτισμός, η ενημέρωση, η κοινωνική ασφάλιση- σε μια απλή αγορά... Ομως, αυτή η φιλοσοφία, που ελάχιστα προσπαθεί να κρύψει τους στόχους της, προκάλεσε ένα γενικευμένο κύμα εξέγερσης το οποίο συνοδεύτηκε από εντυπωσιακές διαδηλώσεις.

Ο τρόπος με τον οποίο καλύπτουν τα μέσα ενημέρωσης όλα όσα συγκλονίζουν το γαλλικό εκπαιδευτικό σύστημα αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο μπορεί να αποκλειστούν από τον δημόσιο διάλογο τα πραγματικά διακυβεύματα των κοινωνικών αγώνων.

Σε πολλούς νομούς της χώρας(1) οι κυλιόμενες απεργίες σε δημοτικά σχολεία, γυμνάσια και λύκεια συνοδεύτηκαν από καταλήψεις των σχολικών συγκροτημάτων από γονείς μαθητών. Σε ορισμένες πόλεις αναπτύχθηκαν δεσμοί με τους απολυμένους μισθωτούς ή με τους απεργούς από άλλους κλάδους του δημόσιου τομέα και οι εκπαιδευτικοί και οι υπόλοιποι εργαζόμενοι στο χώρο της παιδείας έκαναν ιδιαίτερα αισθητή την παρουσία τους στις διαδηλώσεις.

Αποκέντρωση και συντάξεις

Βέβαια, το θέμα που πυροδότησε την κινητοποίηση των εκπαιδευτικών ήταν το συνταξιοδοτικό, δεδομένου ότι η μεγάλη διάρκεια των σπουδών τους καθυστερεί την ένταξή τους στον επαγγελματικά ενεργό πληθυσμό. Ομως, αυτές οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν με την αναγγελία των σχεδίων για αποκέντρωση της εκπαίδευσης, τα οποία οι εκπαιδευτικοί θεώρησαν ότι αποτελούσαν μια προσπάθεια για την κατάργηση του δημόσιου χαρακτήρα της.

Σε όλους τους νομούς, τα σχολεία στα οποία έχουν αρχίσει κινητοποιήσεις συμμετέχουν σε συνελεύσεις σε εθνικό επίπεδο. Σε αυτές, εκπροσωπούνται επίσης το μη διδακτικό προσωπικό των σχολείων και οι «νεαροί εργαζόμενοι» (2).

Το ζητούμενο είναι να δημιουργηθεί ένα κίνημα σε εθνικό επίπεδο το οποίο να στηρίζεται στις εξής θέσεις: κριτική στην αποκέντρωση, υπεράσπιση του βοηθητικού προσωπικού και των εργαζομένων στην εκπαίδευση με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς που απαιτούσε 37,5 έτη εργασίας για τη συνταξιοδότηση.

Εξαγγελίες και πραγματικότητα

Επιχειρείται με αυτό τον τρόπο να αποφευχθεί η αποθάρρυνση και η χαλάρωση των κινητοποιήσεων, που δημιουργείται από τη σιωπή των περισσότερων μέσων ενημέρωσης που προσποιούνται ότι αγνοούν το γεγονός ότι, μέχρι το τέλος του περασμένου σχολικού έτους, είχαν ξεσπάσει επαναλαμβανόμενες απεργίες στα σχολικά συγκροτήματα της Χάβρης, του Μονπελιέ, του Μπεζιέ, της Τουλούζης και της Σεν-Σεν Ντενί, καθώς επίσης και στον υπερπόντιο νομό της Ρεϊνιόν.

Οι γενικές συνελεύσεις φανερώνουν τον βαθμό της κινητοποίησης των εκπαιδευτικών. Η απειλή της αποκέντρωσης είναι ήδη αισθητή στις λιγότερο προνομιούχες ζώνες όπου η τοπική αυτοδιοίκηση δεν είναι σε θέση να αντισταθμίσει τη μείωση των κρατικών δαπανών. Στην Κουρνέβ της Σεν-Σεν Ντενί, το Ταμείο Κοινωνικής Δράσης μείωσε τον προϋπολογισμό του κατά το ήμισυ.

Στο γυμνάσιο Πολιτζέ, εβδομήντα δύο οικογένειες ζουν με την απειλή του δικαστικού επιμελητή, επειδή δεν έχουν πληρώσει τα έξοδα του σχολικού εστιατορίου. Μάλιστα, τα παιδιά τους δεν τρώνε πια το μεσημέρι στο εστιατόριο του σχολείου...

Αυτά είναι τα επιχειρήματα στα οποία στηρίζεται η αμφισβήτηση των εκπαιδευτικών την οποία, ωστόσο, κάποιοι καταγγέλλουν ως «συντεχνιακή». Το κίνημά τους στηρίζεται στη διαπίστωση ότι είναι ολοένα δυσκολότερο να πραγματοποιήσουν την παιδαγωγική αποστολή τους, απέναντι στην παραίτηση του κράτους από τη δική του αποστολή. Θεωρούν ότι τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν πρόσφατα αποτελούν μιαν ακόμα επίθεση ενάντια στην παιδεία ως δημόσιο αγαθό.

Η τελευταία κινητοποίηση αποτελεί τη συνέχεια των κινητοποιήσεων που άρχισαν όταν ο Λικ Φερί ορίστηκε υπουργός Παιδείας. Στην αρχή, ο υπουργός έπαιξε το χαρτί της αναβάθμισης των εκπαιδευτικών. Εξήγγειλε μια «σημαντική προσπάθεια» στον τομέα των προσλήψεων εκπαιδευτικών για να καλυφθούν τα κενά που αφήνουν οι συνταξιοδοτήσεις (30.000 προσλήψεις, από τις οποίες οι 18.000 στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση).

Ομως, από αυτή την εμφανή επιθυμία για κατευνασμό δεν ωφελήθηκαν όλες οι κατηγορίες του προσωπικού της εκπαίδευσης. Το 2003, η δημιουργία 16.000 θέσεων «βοηθών εκπαίδευσης», για να αντισταθμιστεί η αποχώρηση 5.600 εποπτών και η κατάργηση των θέσεων 20.000 βοηθητικών των οποίων λήγει η σύμβαση αυτή τη χρονιά, αφήνει τους τελευταίους χωρίς την επαγγελματική κατάρτιση και τις προοπτικές εργασίας που τους είχαν υποσχεθεί.

Από τον Δεκέμβριο του 2002, οι εργαζόμενοι με συμβάσεις ορισμένου χρόνου άρχισαν κινητοποιήσεις, οι οποίες συνάντησαν την αδιαφορία ορισμένων συνδικαλιστικών παρατάξεων. Ομως, το εργασιακό καθεστώς που προτείνεται στους βοηθούς εκπαίδευσης κρύβει σημαντικά διακυβεύματα: η πρόσληψή τους θα γίνεται από την τοπική αυτοδιοίκηση, ενώ προβλέπεται η ετησιοποίηση του χρόνου εργασίας, δηλαδή ο υπολογισμός των ωρών εργασίας σε επίπεδο έτους και όχι εβδομαδιαίου ωραρίου, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η ελαστικότητα της εργασίας, όπως συμβαίνει όλο και συχνότερα και σε άλλους τομείς της απασχόλησης.

Ετσι, αυτό το μέτρο επιβεβαιώνει τις ανησυχίες όσων δεν έπαψαν να καταγγέλλουν την συγκαλυμμένη ιδιωτικοποίηση του εκπαιδευτικού συστήματος, η οποία πραγματοποιείται με το πρόσχημα της «αποκέντρωσης», της «μεταφοράς αρμοδιοτήτων στην τοπική αυτοδιοίκηση» και της «αυτονομίας των σχολικών συγκροτημάτων».

Σε αυτό το ζήτημα, η πολιτική της δεξιάς για το σχολείο αποτελεί τη συνέχεια της πολιτικής της αριστεράς. Οταν ο Λικ Φερί καταγγέλλει τη «δημαγωγία» του νόμου για τις κατευθύνσεις της παιδείας, που ψηφίστηκε το 1989 και «τοποθετεί τον μαθητή στο κέντρο του εκπαιδευτικού συστήματος», ξεχνάει ότι ποτέ δεν διατέθηκαν τα μέσα για να εφαρμοστεί μια «άλλη» διδασκαλία : ώρες για τη συνεργασία και τον συντονισμό της δράσης των καθηγητών που διδάσκουν σε μια τάξη, την παρακολούθηση της πορείας καθενός μαθητή χωριστά...

Μειωμένο προσωπικό

Ο νόμος για τις κατευθύνσεις της παιδείας του 1989 ολοκλήρωσε τη μεταφορά των διοικητικών αρμοδιοτήτων για τα σχολικά συγκροτήματα η οποία είχε αρχίσει με τους νόμους για την αποκέντρωση που ψηφίστηκαν στις αρχές της δεκαετίας του '80.

Ο υπουργός, ο οποίος δηλώνει ότι η αυτονομία των σχολικών συγκροτημάτων αποτελεί «το κλειδί για όλες τις υπόλοιπες μεταρρυθμίσεις(3)», δεν αγνοεί ότι στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση έχει ήδη εφαρμοστεί -σε επίπεδο δήμου- αυτό που πιθανόν να γνωρίσουν -σε επίπεδο νομού ή περιφέρειας- τα σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Μασσαλία. Στην αυλή του δημοτικού σχολείου του Κορσέκ, οι δάσκαλοι περιμένουν τους γονείς των μαθητών για να τους ενημερώσουν για την κατάσταση και να πάνε, στη συνέχεια, όλοι μαζί στην πορεία της Πρωτομαγιάς. Σε αυτό το σχολείο, που περιστοιχίζεται από άθλιες πολυκατοικίες, το 99% των μαθητών είναι παιδιά μεταναστών. Μάλιστα, το 37% προέρχεται από οικογένειες νεοαφιχθέντων(4) στη Γαλλία μεταναστών. Πριν από δύο χρόνια, το σχολείο είχε τα χειρότερα αποτελέσματα της «Ζώνης Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας(5)» της Μασσαλίας, η οποία βρισκόταν, με τη σειρά της, στην τελευταία θέση της κατάταξης των σχολικών επιδόσεων σε εθνικό επίπεδο. Οι εκπαιδευτικοί πέτυχαν την βελτίωση των επιδόσεων των μαθητών, κυρίως χάρη στη μείωση του αριθμού των μαθητών ανά τάξη και στην καθιέρωση τακτικών συναντήσεων με τις οικογένειες των μαθητών. Ομως, ο «νεαρός εργαζόμενος» που κρατούσε τη βιβλιοθήκη θα φύγει από το σχολείο, καθώς δεν ανανεώθηκε η σύμβασή του. Από αυτή την κατηγορία προσωπικού θα μείνει μονάχα ένας στους τέσσερις. Η νοσοκόμα του σχολείου περιμένει την κοινοποίηση της μετάθεσής της στη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης της περιφέρειας.

Σε λίγο, στο σχολείο θα έχουν απομείνει μονάχα οι δάσκαλοι.

Τμηματική πώληση

Αφού έκαναν τον γύρο της πόλης, οι δάσκαλοι του Κορσέκ έμειναν άναυδοι όταν ανακάλυψαν πόσο καλύτερα εξοπλισμένα ήταν τα σχολεία των «καλών συνοικιών».

Οι ιδεολόγοι της αποκέντρωσης δεν λένε λέξη για το συγκαλυμμένο πελατειακό χαρακτήρα της. Σε πολλά δημοτικά σχολεία, η καθαριότητα έχει ήδη ανατεθεί σε ιδιωτικές επιχειρήσεις και το σχολικό εστιατόριο στην μεγάλη εταιρεία μαζικής εστίασης Sodexho. Αντί για τη γενικευμένη ιδιωτικοποίησή του, το εκπαιδευτικό σύστημα σαλαμοποιείται και πωλείται τμηματικά. Μάλιστα, αυτή η εκχώρηση στον ιδιωτικό τομέα μπορεί να γίνει με πρόσχημα το δημόσιο συμφέρον.

Ομως, τα σχολεία των υποβαθμισμένων συνοικιών, των οποίων το κοινό είναι λιγότερο «αποδοτικό» από πλευράς ψήφων, δεν θα επωφεληθούν από αυτές τις αλλαγές. Στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, τα αποτελέσματα της αποκέντρωσης και της «τοπικής διαχείρισης» των σχολικών συγκροτημάτων δεν διαφοροποιούνται μονάχα ανάλογα με την περιφέρεια ή τον νομό, αλλά και στο εσωτερικό μιας πόλης ή ακόμα και μιας συνοικίας.

Ωστόσο, ο πρωθυπουργός Ζαν Πιερ Ραφαρέν δικαιολογεί -όπως και οι σοσιαλιστές προκάτοχοί του- την μεταφορά 110.000 και πλέον δημοσίων υπαλλήλων στην τοπική αυτοδιοίκηση, επικαλούμενος την επιδίωξη της μεγαλύτερης «αποτελεσματικότητας» και της εξασφάλισης μεγαλύτερης «συνοχής» στην οργάνωση της παροχής αυτού του δημόσιου αγαθού. Οι κοινωνικοί λειτουργοί και οι σχολικοί γιατροί θα υπάγονται στο εξής στην αρμοδιότητα των νομαρχιών, στις οποίες έχει ήδη ανατεθεί το καθήκον της κοινωνικής μέριμνας. Οι εργατοτεχνίτες που είναι υπεύθυνοι για τη συντήρηση των κτιρίων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης θα υπάγονται στις νομαρχίες και στις περιφέρειες. Οι ψυχολόγοι-σύμβουλοι επαγγελματικού προσανατολισμού θα υπάγονται στην περιφέρεια. Η αλλαγή εργοδότη θα συνεπάγεται και την αλλαγή της αποστολής τους : στο εξής, θα αφιερώνουν τις προσπάθειές τους στην ένταξη στην αγορά εργασίας και στην ανάπτυξη του επαγγελματισμού.

Η έλλειψη στελέχωσης αυτού του κλάδου θα επιδεινώσει ακόμα περισσότερο την κατάσταση για τους μαθητές των λαϊκών στρωμάτων, που δυσκολεύονται να βρουν τον δρόμο τους μέσα στον λαβύρινθο των κατευθύνσεων σπουδών και των επιλογών που αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά του γαλλικού εκπαιδευτικού συστήματος.

Εξοικονόμηση δαπανών

Οι συνήγοροι της αποκέντρωσης ισχυρίζονται ότι αυτή η αλλαγή θα εξασφαλίσει την «εγγύτητα» των δημόσιων υπηρεσιών με τους «χρήστες». Αυτή η οικονομική λογική, που υιοθετείται από τις δημόσιες αρχές οφείλει να δίνει προτεραιότητα στους «καταναλωτές του σχολείου». Ετσι, ο Ραφαρέν εξήγγειλε ότι «το συμβούλιο της περιφέρειας(6) θα καθορίζει, σε συνεργασία με τους διευθυντές εκπαίδευσης κάθε περιφέρειας, τον κατάλογο των σπουδών επαγγελματικής εκπαίδευσης, έως και το επίπεδο των τριετών σπουδών μετά την αποφοίτηση από το Λύκειο που θα παρέχεται μέσα στα όρια της περιφέρειας».

Θα πολλαπλασιαστούν τα επαγγελματικά λύκεια για να υπάρξει σύγκλιση της παρεχόμενης εκπαίδευσης και του τοπικού οικονομικού ιστού. Αυτό το μέτρο θα επιτρέψει την αλλαγή του επαγγελματικού προσανατολισμού των μαθητών που προέρχονται από τις λαϊκές τάξεις και οι οποίοι αποτελούν την πλειοψηφία στις τεχνικές και επαγγελματικές κατευθύνσεις, ήδη από το τέλος της δεύτερης τάξης του Γυμνασίου.

Η μεταφορά των αρμοδιοτήτων και του προσωπικού στην τοπική αυτοδιοίκηση έχει και άλλους στόχους, εκτός από τη βελτίωση των παρεχόμενων «υπηρεσιών»: εντάσσεται σε ένα γενικευμένο κλίμα για την εξοικονόμηση δαπανών. Μια έκθεση που παρουσιάστηκε στη Βουλή, στις αρχές Απριλίου, από τον Πιερ Μεενερί, τον πρόεδρο οικονομικών υποθέσεων της Βουλής, ζητούσε την μείωση των κρατικών δαπανών και την αντικατάσταση μονάχα ενός δημόσιου υπαλλήλου στους δύο που συνταξιοδοτούνται.

Νέοι συμβασιούχοι

Στη συνέχεια, θα ακολουθήσει η αμφισβήτηση του εργασιακού καθεστώτος των δημοσίων υπαλλήλων: «η γενίκευση της προσφυγής στην απασχόληση συμβασιούχων (...) και η αποκέντρωση θα πρέπει να οδηγήσουν στη μείωση του προσωπικού του κρατικού μηχανισμού. Η προσφυγή στην πλήρωση των θέσεων με συμβασιούχους θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για να ζητηθεί από τους δημόσιους υπαλλήλους να παραιτηθούν από τη μονιμότητα, με αντάλλαγμα ελκυστικότερους μισθούς(7)».

Η αναβάθμιση των εκπαιδευτικών που υποσχέθηκε η κυβέρνηση φαίνεται ότι συνίσταται στην πρόσληψη συμβασιούχων χωρίς ιδιαίτερη κατάρτιση οι οποίοι θα εργάζονται χωρίς παιδαγωγική υποστήριξη.

Η τάση της μεταφοράς της εκπαιδευτικής δραστηριότητας στο επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης δεν είναι ένα νέο φαινόμενο, ούτε και αποτελεί άλλωστε γαλλική ιδιαιτερότητα. Δρομολογήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980, με την αποκέντρωση και την μεταφορά των αρμοδιοτήτων για τη συντήρηση των κτιριακών εγκαταστάσεων στην τοπική αυτοδιοίκηση.

Είχε δε θετικά αποτελέσματα, ιδίως όσον αφορά την ανακαίνιση ορισμένων σχολικών κτιριακών συγκροτημάτων η οποία αποφασίστηκε από τα νομαρχιακά συμβούλια. Ομως, συνέβαλε στην ενίσχυση του φαινομένου της «σχολικής αγοράς», στην οποία οι επιλογές των οικογενειών σε ζητήματα εκπαίδευσης συναντούν την ανταγωνιστική προσφορά των σχολείων. Αυτός ο ανταγωνισμός όξυνε τις ανισότητες που παρατηρούνται μέσα σε κάθε περιοχή: τα «καλά σχολεία» συγκεντρώνουν ολοένα περισσότερους «καλούς μαθητές», ενώ ορισμένες ζώνες συγκεντρώνουν ένα κοινό που αντιμετωπίζει κοινωνικά προβλήματα και προβλήματα φοίτησης στο σχολείο.

Χειρότερη ποιότητα

Η ιδιωτικοποίηση της παιδείας δεν εμφανίζεται οπωσδήποτε απαραίτητη: το ξεχαρβάλωμα της δημόσιας εκπαίδευσης δικαιολογεί, για τα πιο εύπορα κοινωνικά στρώματα, την προσφυγή στην ιδιωτική εκπαίδευση(8) ή στη λογική της αποφυγής του συγχρωτισμού με ανεπιθύμητους συμμαθητές(9).

Επίσης, στρέφονται στις πιο αποδοτικές κατευθύνσεις σπουδών, δηλαδή εκείνες που έχουν θιγεί λιγότερο από την υποβάθμιση των προγραμμάτων σπουδών και των διπλωμάτων, και στις οποίες δεν έχουν ιδιαίτερα μεγάλη πρόσβαση τα λαϊκά στρώματα.

Οπως συμβαίνει με τις συντάξεις ή όπως θα συμβεί σύντομα με την υγεία, η νεοφιλελεύθερη εκδοχή της αποκέντρωσης δημιουργεί τις συνθήκες για τη δημιουργία μιας αγοράς, μέσα στο πνεύμα των διεθνών συμφωνιών που έχουν ήδη υπογραφεί κατά τη διάρκεια των συνόδων της Μπολόνιας ή της Σεβίλης(10).

Ο,τι έχει απομείνει από τον δημόσιο τομέα αντιμετωπίζεται ήδη από τον Οργανισμό για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ) με έκδηλο κυνισμό:

«Εάν μειωθούν οι δαπάνες λειτουργίας, θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα να μην μειωθεί η ποσότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, έστω κι αν πρόκειται να μειωθεί η ποιότητα. Για παράδειγμα, μπορούν να μειωθούν οι πιστώσεις που διατίθενται για τη λειτουργία των σχολείων ή των πανεπιστημίων αλλά θα ήταν επικίνδυνο να μειωθεί ο αριθμός των μαθητών ή των φοιτητών. Οι οικογένειες θα αντιδράσουν με βίαιο τρόπο, στην περίπτωση που βρεθούν αντιμέτωπες με την άρνηση εγγραφής των παιδιών τους σε κάποιο εκπαιδευτικό ίδρυμα. Ομως, δεν θα υπάρξει η ίδια αντίδραση από την πλευρά τους εάν μειωθεί βαθμιαία η ποιότητα της παιδείας: το σχολείο μπορεί να ζητήσει σταδιακά και να λάβει την οικονομική συνδρομή των οικογενειών ή να καταργήσει κάποια εκπαιδευτική δραστηριότητα. Αυτό γίνεται σταδιακά και αποσπασματικά, σε ένα σχολείο, αλλά όχι και στο διπλανό, έτσι ώστε να αποφευχθεί η γενικευμένη δυσαρέσκεια του πληθυσμού(11)».

(1) Βλέπε την ιστοσελίδα που καταγράφει τα σχολεία που απεργούν : www.reseau-desbahuts.lautre.net (2) (Σ.τ.Μ.) Επρόκειτο για ένα μέτρο της κυβέρνησης Ζοσπέν για τον περιορισμό της ανεργίας των νέων: εκατοντάδες χιλιάδες νέων απασχολήθηκαν με πενταετείς συμβάσεις σε πάσης φύσεως κοινωφελείς δραστηριότητες. Μεγάλο μέρος τους τοποθετήθηκε ως βοηθητικό προσωπικό στα σχολεία, κυρίως των υποβαθμισμένων περιοχών (πράγματι, στη Γαλλία, εκτός από τους εκπαιδευτικούς, τα σχολικά συγκροτήματα διαθέτουν κοινωνικούς λειτουργούς, ψυχολόγους, νοσοκόμους, γιατρούς, υπεύθυνους επαγγελματικού προσανατολισμού, επόπτες και βοηθούς για τη διατήρηση της τάξης και της πειθαρχίας, βοηθούς για τις αίθουσες πολυμέσων ή πληροφορικής, βιβλιοθηκάριους, προσωπικό για το εστιατόριο του σχολείου, συντηρητές...). (3) Liberation, 2 Μαρτίου 2003. (4) (Σ.τ.Μ.) Καθώς στη Γαλλία η μετανάστευση άρχισε τη δεκαετία του '50, υπάρχουν σήμερα μετανάστες τρίτης ή και τέταρτης γενιάς. (5) (Σ.τ.Μ.) Στις ΖΕΠ (ΖΕΡ), όπως έχουν χαρακτηριστεί πριν μερικά χρόνια οι υποβαθμισμένες περιοχές με τα τεράστια κοινωνικά και εκπαιδευτικά προβλήματα, επιχειρείται -θεωρητικά τουλάχιστον- η αντιμετώπιση του προβλήματος της σχολικής αποτυχίας με τη μείωση του αριθμού των μαθητών ανά τάξη, την ενισχυτική διδασκαλία, τη μεγάλη αύξηση του βοηθητικού προσωπικού, την παροχή περισσότερων υλικών μέσων και υλικών κινήτρων στους καθηγητές, την οργάνωση συνεχούς επικοινωνίας με τους γονείς... (6) (ΣτΜ) Αιρετό όργανο. (7) Βλέπε την ιστοσελίδα http://www.assemblee-nationale.fr/12/rap-info/i076.asp (8) Στα τέλη της δεκαετίας του '90, στον ιδιωτικό τομέα που είχε υπογράψει σύμβαση συνεργασίας με το υπουργείο Παιδείας φοιτούσε το 15% των μαθητών της πρωτοβάθμιας και το 20% περίπου της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Εάν λάβουμε δε υπόψη το σύνολο των σχολείων που αλλάζει ένας μαθητής κατά τη διάρκεια των σπουδών του, η προσφυγή στην ιδιωτική εκπαίδευση -έστω και για περιορισμένο χρονικό διάστημα- αφορά μία οικογένεια στις δύο. Αυτό προκύπτει από μια έρευνα που πραγματοποίησαν οι Gabriel Langouet και Alain Leger, «Le Choix des familles. Ecole publique ou ecole privee» Faber, Παρίσι, 1997. (9) Οι εξαιρέσεις μαθητών από το σχολείο στο οποίο υπάγεται η περιοχή τους και η εγγραφή τους σε άλλο ευνοούνται από την αποκέντρωση και τις δυνατότητες συνδιαλλαγής με τις «τοπικές εξουσίες». (10) Σύνοδος των υπουργών Παιδείας της Ευρωπαϊκής Ενωσης στην Μπολόνια (19 Ιουνίου του 1999) και ευρωπαϊκή διάσκεψη κορυφής στη Σεβίλη, στις 21 και 22 Ιουνίου του 2002. (11) Christian Morisson, Cahier de l' economie politique, Νο 12, Centre de developpement de l' OCDE, Παρίσι.

* Κοινωνιολόγος και συγγραφέας του «Une sociologie d' Etat: l' ecole et ses experts en France», Raisons d'agir, Παρίσι, 2003.


LE-MONDE - 19/10/2003